Nghi thức tế lễ tại Lễ hội

Theo sách "Thanh Hóa chư thần lục” bản chữ Hán do viện Hán Nôm dịch ngày 15/10 năm Thành Thái thứ 15 (1903) thì làng Diên Hy (nay là thôn Duyên Hy) trước đây có thờ thần Cẩn Tiết, Đoan Thục Liệt nữ Quý Nương Tôn Thần. Bà sinh vào ngày 12 tháng giêng năm Nhâm Dần (1242). Bà là phu nhân của nước Chiêm Thành tên là Nguyễn Mỹ Nương, khi vua Chiêm Thành bị hại, nàng tự nghĩ một mình thân phận gái khó chống, bèn tìm đến địa giới An Định, trấn Thanh Hoa, chiêu dụ Nhân dân lập đồn khai hoang và đã trở thành một làng có cư dân phát triển gọi là làng Diên Hy. Vào khoảng niên hiệu Trần Thái Tông (1225 - 1258) khi vua thân chinh đi tuần du thiên hạ qua vùng đất này, nàng có ý cầu xin Vua được đi theo giúp. Khi trở về được phong là Liệt nữ. Một hôm nàng trở về thăm vườn cũ, tự nhiên mưa gió mịt mù nổi lên và nàng cũng tự hóa theo gió mà thoát. Nhân dân ghi nhớ công đức liền lập Đền thờ Liệt nữ Nguyễn Mỹ Nương.

Di tích đền thờ Liệt nữ Nguyễn Mỹ Nương, thôn Duyên Hy được Sở Văn hóa thông tin tỉnh (nay là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh vào ngày 21/9/1998.

Trải qua thời gian, Lễ hội truyền thống đền thờ Liệt nữ Nguyễn Mỹ Nương được thôn Duyên Hy tổ chức vào ngày 12 tháng giêng và ngày 20 tháng 6 âm lịch hàng năm để tưởng nhớ và kỷ niệm ngày sinh và ngày mất của Bà. Lễ hội đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa tinh thần không thể thiếu của Nhân dân thôn Duyên Hy. Lễ hội được chia làm 02 phần: phần Lễ và phần Hội. Phần Lễ được tổ chức trang trọng do đội tế nữ của thôn thực hiện; phần Hội là sự tham gia của đông đảo Nhân dân trong thôn với các môn thể thao quần chúng như bóng chuyền hơi, bóng đá, cờ tướng, kéo co, tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi.

Nhiều hoạt động thể thao sôi nổi được tổ chức trong dịp diễn ra Lễ hội tạo không khí vui tươi, phấn khởi

Lễ hội truyền thống đền thờ Liệt nữ Nguyễn Mỹ Nương không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là dịp để gìn giữ, phát huy các giá trị văn hoá truyền thống. Đây cũng là điểm nhấn quan trọng trong đời sống văn hoá của người dân thôn Duyên Hy nói riêng và làm phong phú thêm bức tranh văn hoá của xã Định Tân nói chung.

Đức Nguyên - Trung tâm CUDVC